BelgiqueAssurance.com
Rechtsbijstandverzekering in België: geschillen, advocaat en plafonds
Professionelen en zelfstandigen

Rechtsbijstandverzekering in België: geschillen, advocaat en plafonds

Wat is een rechtsbijstandverzekering in België?

Rechtsbijstandverzekering in België is een contract waarbij de verzekeraar zich er hoofdzakelijk toe verbindt zijn hulp te verlenen om een geschil op te lossen, of de verzekerde nu een recht laat gelden of zich tegen een procedure moet verdedigen. Ze wordt aangeboden door gespecialiseerde verzekeraars en door algemene maatschappijen, alleen of als aanvulling op een auto- of familiale polis, en richt zich tot particulieren, gezinnen, zelfstandigen en ondernemingen.

Wat de rechtsbijstandverzekering wel doet en wat ze niet doet

Volgens Assuralia beoogt dit contract hulp te verlenen om het geschil op te lossen: de verzekeraar analyseert het dossier, probeert een minnelijke oplossing, onderhandelt en financiert, indien nodig, een gerechtelijke of administratieve procedure. Hij neemt dan de kosten van advocaat, gerechtsdeurwaarder, expertise en procedure ten laste binnen de grenzen van het contract. In ongeveer vier dossiers op vijf bereikt de verzekeraar volgens Assuralia een minnelijke regeling, soms dankzij een bemiddeling.

De waarborg kent echter duidelijke grenzen. Ze vergoedt noch de schade die u hebt geleden, noch de schade die u hebt veroorzaakt, en ze betaalt geen boetes. Schade aan anderen valt onder de burgerlijke aansprakelijkheid, terwijl geleden schade, naargelang het geval, onder een verzekering van zaken of van personen valt. De rechtsbijstand komt enkel tussen op het terrein van het conflict, om het te verdedigen of te laten erkennen.

Een hulp die van de burgerlijke aansprakelijkheid te onderscheiden is

Veel verzekerden verwarren de twee. Wanneer een buur een vergoeding eist na schade veroorzaakt door uw kind, antwoordt de verzekering burgerlijke aansprakelijkheid voor de schade. Als de buur vervolgens de omvang van wat u verschuldigd bent betwist en naar de rechter stapt, kan de rechtsbijstand uw verdediging financieren wanneer het contract dat risico voorziet. De twee contracten vullen elkaar dus aan zonder samen te vallen.

De vrije keuze van advocaat

De Belgische wet van 4 april 2014 betreffende de verzekeringen waarborgt de verzekerde de vrije keuze van zijn advocaat. Wanneer een gerechtelijke of administratieve procedure van start gaat, of wanneer een belangenconflict ontstaat met de verzekeraar zelf, wijst de verzekerde de advocaat aan die hij wenst, en de verzekeraar kan hem er geen opleggen (artikel 92). Wie geen geschikte advocaat kent, kan de verzekeraar om een lijst van professionals vragen.

De wet organiseert ook een objectiviteitsclausule (artikel 93). Als de verzekerde en zijn verzekeraar het niet eens zijn over de wenselijkheid om een procedure te beginnen of voort te zetten, kan de verzekerde een advocaat van zijn keuze raadplegen, en het advies van die laatste is bindend voor de verzekeraar. Dit mechanisme beschermt de verzekerde tegen een verzekeraar die geneigd is een duur dossier te laten vallen, aangezien het advies van een onafhankelijke professional de kwestie beslecht.

Die vrije keuze geldt voor de gerechtelijke of administratieve fase. Voor de minnelijke fase analyseert de verzekeraar eerst het dossier en zoekt hij een onderhandelde oplossing vooraleer een procedure te overwegen. De verzekerde die zich vanaf de eerste brief door zijn eigen advocaat wil laten bijstaan, moet de voorwaarden van het contract herlezen om te weten tot waar de kosten worden gedragen.

De domeinen die de rechtsbijstandverzekering in België dekt

De gedekte domeinen verschillen naargelang het contract: het burgerlijk verhaal tegen een aansprakelijke derde, de strafrechtelijke verdediging, het fiscaal recht, het consumentenrecht en de onteigening behoren tot de voorbeelden die Assuralia aanhaalt. De uitgebreide formules kunnen er het sociaal recht, het vastgoedrecht, het personen- en erfrecht, het administratief recht en de beroepsactiviteit aan toevoegen. Bouwgeschillen en echtscheidingen zijn slechts gedekt voor zover het contract dat bepaalt.

De geografische reikwijdte hangt ook af van het risico: naargelang het contract geldt de dekking voor België, voor de meeste Europese landen of voor de hele wereld. Een ongeval in het buitenland wordt dus niet noodzakelijk behandeld als een ongeval in België, en het is beter die grens na te gaan vóór een lang verblijf.

In combinatie met een autopolis laat de rechtsbijstand toe zijn rechten te verdedigen na een ongeval waarbij een derde in fout is. Ze staat vaak als optie in een autoverzekering, wat de omvang van het contract verandert. Een huurder kan er ook hulp in vinden bij een geschil met zijn verhuurder, een situatie die aanleunt bij die van de huurdersverzekering.

Interventiedrempel, plafonds en wachttijden

Een verzekeraar kan een interventiedrempel vaststellen: hij komt enkel tussen als de inzet van het geschil een bepaald bedrag overschrijdt. Die drempel werkt als een vrijstelling en vermijdt dat dossiers worden geopend voor nietige bedragen. Een geschil over enkele tientallen euro's rechtvaardigt geen procedure, en het contract sluit het dus vaak automatisch uit.

De terugbetaling van advocatenhonoraria en kosten is begrensd, en het plafond verschilt naargelang de aard van het geschil. Het is belangrijk dat bedrag te vergelijken met de waarschijnlijke kostprijs van een procedure: een laag plafond volstaat voor een klein consumentengeschil, maar niet voor een lange rechtszaak. De contracten preciseren ook welke kosten ten laste blijven, zoals boetes en schadevergoedingen die eventueel op u verhaald worden.

Voor bepaalde risico's komt de verzekeraar niet tussen tijdens een wachttijd, die naargelang het contract langer of korter is. Het doel is geschillen uit te sluiten die al bestonden op het ogenblik van de ondertekening. Het feit dat vóór de ondertekening bekend was, is hoe dan ook niet gedekt, zodat men niet kan intekenen met het oog op een reeds gevoerd conflict.

De gebruikelijke uitsluitingen

Zoals in elk verzekeringscontract zijn opzettelijke daden, oorlog en nucleaire risico's uitgesloten. Bouwgeschillen en echtscheidingen vallen slechts gedeeltelijk onder de waarborg en enkel als het contract dat vermeldt. Die uitsluitingen staan in de algemene voorwaarden, en daar moet men nagaan of de beroepsactiviteit of het familierecht inbegrepen zijn.

Kostprijs van de rechtsbijstandverzekering en hoe ze af te sluiten

Volgens Assuralia kost een eenvoudig contract enkele euro's per maand, terwijl een uitgebreide formule met een brede dekking ongeveer 30 tot 40 euro per maand kost. Het verschil weerspiegelt de omvang van de gedekte domeinen, de plafonds en de geografische reikwijdte. De prijs moet worden beoordeeld ten opzichte van de werkelijke risico's van het gezin: een eigenaar van meerdere goederen, een zelfstandige of een dagelijkse bestuurder hebben niet dezelfde behoeften.

De rechtsbijstand wordt afgesloten als zelfstandig contract of als onderdeel van een bestaande polis, bijvoorbeeld die van een familiale verzekering. In dat laatste geval moet men zich ervan vergewissen dat het onderdeel geen dubbel gebruik is met een contract dat men al heeft, wat gebeurt wanneer de verzekerde een autooptie en een familiale dekking cumuleert. Een dubbele dekking kost geld zonder de bescherming te verbeteren.

Bij onenigheid met de verzekeraar

Wanneer de verzekeraar weigert tussen te komen, beschikt de verzekerde eerst over de objectiviteitsclausule van de wet om het advies van een onafhankelijke advocaat te vragen. Hij kan ook de Ombudsman van de Verzekeringen aanspreken, een bemiddelingsdienst voor verzekeringsgeschillen die het geschil onderzoekt en de partijen probeert te verzoenen. De FSMA waakt van haar kant over de naleving van de wetgeving op de verzekeringen, met name over de informatie die aan de klanten wordt verstrekt.

Voordat het zover komt, is het nuttig de stukken van het dossier te verzamelen: contract, uitgewisselde brieven, facturen, foto's, getuigenissen. Hoe vollediger het dossier, hoe sneller de verzekeraar de slaagkansen kan beoordelen en over de stappen kan beslissen. Verzekerden die menen slecht behandeld te zijn, behouden de mogelijkheid om beroep te doen op bemiddeling en vervolgens op de rechter, terwijl ze de vrije keuze van hun advocaat voor de gerechtelijke fase behouden. Een schriftelijk spoor bewaren van elke uitwisseling met de maatschappij vergemakkelijkt ook elk later verhaal.

Rechtsbijstandverzekering in België: veelgestelde vragen

Kan ik mijn eigen advocaat kiezen met een rechtsbijstandverzekering?

Ja. De wet van 4 april 2014 waarborgt de vrije keuze van advocaat zodra een gerechtelijke of administratieve procedure van start gaat, of bij een belangenconflict met de verzekeraar. Als u er geen kent, kan de verzekeraar u een lijst van advocaten bezorgen.

Wat dekt de rechtsbijstandverzekering niet?

Ze vergoedt noch de schade die u hebt geleden of veroorzaakt, noch boetes. Opzettelijke daden, oorlog, nucleaire risico's en feiten die vóór de ondertekening bekend waren, zijn uitgesloten, en bouwgeschillen of echtscheidingen zijn slechts gedeeltelijk gedekt.

Hoeveel kost een rechtsbijstandverzekering?

Volgens Assuralia kost een eenvoudig contract enkele euro's per maand, terwijl een uitgebreide formule met een brede dekking ongeveer 30 tot 40 euro per maand kost. De prijs verschilt naargelang de gedekte domeinen, de plafonds en het geografische gebied.

Wat te doen als mijn verzekeraar weigert een dossier te openen?

U kunt een beroep doen op de objectiviteitsclausule: een advocaat van uw keuze geeft een advies over de wenselijkheid van de procedure, en dat advies is bindend voor de verzekeraar. De Ombudsman van de Verzekeringen kan het geschil ook onderzoeken en een verzoening voorstellen.

Verwante pagina’s

Verzekering voor zelfstandigen in België: sociaal statuut en privécontractenVerzekering gewaarborgd inkomen in België: inkomen beschermen bij ongeschiktheidArbeidsongevallenverzekering in België: aangifte, vergoedingen en rol van FedrisCyberverzekering voor bedrijven in België: dekking en beperkingenVerzekering bestuurdersaansprakelijkheid in België: risico's en waarborgenBedrijfsschadeverzekering in België: dekking, wachttijd en vrijstellingVerzekering in België: verplichtingen, dekkingsfamilies en verhaal