Wat is de ziekteverzekering voor Fransen in België?
De ziekteverzekering voor Fransen in België omvat twee lagen voor een Franse onderdaan die zich in het land vestigt: de verplichte ziekte- en invaliditeitsverzekering, beheerd door de ziekenfondsen of door de Hulpkas voor Ziekte- en Invaliditeitsverzekering, en de facultatieve aanvullende verzekeringen. Ze betreft de Fransen die in België werken, studeren of wonen en zich in het Belgische stelsel moeten inschrijven.
De aansluiting bij een Belgisch ziekenfonds, eerste stap bij aankomst
Het officiële portaal van de Belgische sociale zekerheid herinnert eraan dat de verzekering tegen ziekte en invaliditeit verplicht is in België en dat de aansluiting bij een ziekenfonds de enige manier is om er toegang toe te krijgen. Een Fransman die zich vestigt, moet dus een instelling kiezen en zich er zonder uitstel inschrijven.
De keuze tussen meerdere ziekenfondsen is vrij, en elk heeft zijn eigen aanvullende diensten. Er bestaat ook de Hulpkas voor Ziekte- en Invaliditeitsverzekering, een openbare instelling die dezelfde functie vervult in de verplichte verzekering. Ze vraagt geen bijdrage, maar biedt geen aanvullende verzekering. De statutaire personeelsleden van de NMBS vallen onder een eigen kas.
De Christelijke Mutualiteit raadt aan zich in te schrijven vanaf de aankomst in België. Ze vermeldt een bijdrage van 15 euro per maand, zonder toeslag voor de kinderen, en preciseert dat haar hospitalisatieaanbod geen leeftijdsgrens en geen wachttijd kent. Elk ziekenfonds legt zijn eigen bedragen vast, en die kunnen van jaar tot jaar veranderen: de vergelijking gebeurt dus op het moment van de inschrijving.
Belgisch ziekenfonds en Franse mutuelle: twee logica's
Het woord ziekenfonds dekt niet de mutuelle die de Fransen kennen. In België is het ziekenfonds de toegangspoort tot de verplichte verzekering, die een deel van de zorgen terugbetaalt volgens tarieven die bij wet zijn vastgelegd. De aanvullende verzekering is daarentegen een supplement dat het ziekenfonds aan zijn leden in orde met de bijdrage aanbiedt, of dat een verzekeringsmaatschappij verkoopt.
Ziekteverzekering voor Fransen in België: wat ze terugbetaalt en wat ten laste blijft
Een Fransman die hoge terugbetalingen gewoon is, moet rekening houden met een verschil. De Christelijke Mutualiteit benadrukt, voor de grensarbeiders, dat het ziekenfonds terugbetaalt volgens de Belgische wetgeving en dat de zorgen nooit voor 100 % gedekt zijn, omdat een deel van de erelonen en de supplementen ten laste van de patiënt blijven. De opmerking geldt voor elke verzekerde, ongeacht of hij in België woont of niet.
Assuralia raamt dit resterende deel. Het remgeld, het aandeel dat bij de patiënt blijft, blijft te zijnen laste: de patiënt betaalt ongeveer 20 % uit eigen zak, wat voor alle Belgen samen meer dan 8 miljard euro per jaar vertegenwoordigt, volgens de cijfers van 2020 die de beroepsvereniging aanhaalt. Dat bedrag verklaart het belang van de aanvullende dekkingen in het land en de plaats die de hospitalisatieverzekering er inneemt.
De zorgen buiten de hospitalisatie vormen een tweede probleem. Een tandimplantaat dat op 45 jaar wordt geplaatst, kan zo meer dan 2 000 euro kosten zonder enige terugbetaling van de verplichte verzekering, volgens een voorbeeld van Assuralia. Voor brillen, hoortoestellen of prothesen is de overheidstussenkomst nihil of beperkt, naargelang het geval, vandaar het bestaan van formules voor ambulante zorgen.
De Hulpkas zet dezelfde grote rubrieken online als de ziekenfondsen: terugbetaling van medische kosten, uitkeringen bij arbeidsongeschiktheid voor werknemers en zelfstandigen, diensten voor studenten, zwangerschap en verlies van zelfredzaamheid, globaal medisch dossier en persoonlijke online omgeving. De keuze tussen ziekenfonds en hulpkas komt dus neer op een afweging tussen de afwezigheid van bijdrage en de toegang tot aanvullende verzekeringen.
De hospitalisatieverzekering: de dekking die veel Fransen in België ontdekken
De hospitalisatieverzekering betaalt de kosten terug die tijdens een ziekenhuisverblijf ten laste blijven door een ziekte, een ongeval, een zwangerschap of een bevalling. Volgens Assuralia genieten meer dan 9 miljoen Belgen ervan. Ze is facultatief, maar de kostprijs van een individuele kamer maakt de onderschrijving vaak, temeer daar een hospitalisatieverzekering ook de ambulante kosten vóór en na het verblijf dekt, binnen een beperkte tijd.
De inhoud van deze contracten verdient aandacht. Volgens Assuralia worden bepaalde ernstige ziekten, zoals kanker of taaislijmziekte, zelfs zonder hospitalisatie gedekt wanneer het contract ze opsomt. In het buitenland geldt de bescherming vaak in de Europese Unie, soms wereldwijd, doorgaans voor een dringende hospitalisatie. Bijstand en repatriëring zijn soms inbegrepen, soms als optie aangeboden.
Een nieuwkomer moet rekening houden met de medische vragenlijst. In een individuele polis ondervraagt de verzekeraar de verzekerde en zijn gezin over hun gezondheid, en stijgt de premie met de leeftijd. Jong onderschrijven is dus minder duur, en aangegeven ziekten kunnen uitsluitingen met zich meebrengen. Een collectieve polis die de werkgever onderschrijft, vermijdt de vragenlijst voor de personeelsleden, en het gezin kan zich erbij aansluiten binnen de termijn die het contract voorziet.
Voor commerciële dekkingen telt de verblijfsvoorwaarde. AG vermeldt dat haar formule AG Care Hospitalisation openstaat voor personen die in België wonen en aangesloten zijn bij een Belgisch ziekenfonds, tot 69 jaar. Een Fransman die zijn inschrijving bij het ziekenfonds nog niet heeft afgerond, kan dus geblokkeerd zijn, wat rechtvaardigt dat men deze stap eerst zet.
Bijzondere gevallen: studenten, expats, gepensioneerden en reizigers
De situaties verschillen naargelang het statuut. Een Franse werknemer die in België is tewerkgesteld, draagt bij in het Belgische stelsel en volgt de regels van de Belgische werknemers. Een student of een gepensioneerde moet zijn dossier door het ziekenfonds laten onderzoeken, dat het toepasselijke stelsel aangeeft. De Europese coördinatieregels bepalen in beginsel één enkel bevoegd land voor de ziekteverzekering, en men mag geen twee aansluitingen cumuleren zonder dit met de instelling te hebben besproken.
Voor verblijven in het buitenland wordt de Europese ziekteverzekeringskaart aangevraagd bij het Belgische ziekenfonds, zoals de Christelijke Mutualiteit in herinnering brengt. Ze dekt de noodzakelijke zorgen tijdens een tijdelijke reis in de Europese Unie, maar vervangt geen reisverzekering met bijstand en repatriëring, waarvan de waarborgen ruimer zijn.
Wie Frankrijk heeft verlaten zonder er een dekking achter te laten, moet ook denken aan de continuïteit van de rechten tussen de twee landen. Het Belgische ziekenfonds informeert over de bewijsstukken die voor de inschrijving nodig zijn, en de expats vinden het vaak nuttig om tijdens de eerste maanden een private dekking te onderschrijven, in afwachting dat de aansluiting volledig is.
Ziekteverzekering voor Fransen in België: de aanvullende dekkingen kiezen
De keuze van een dekking verloopt in drie stappen. Eerst het ziekenfonds, dat de verplichte verzekering opent en voordelen aanbiedt die in de bijdrage zijn inbegrepen. Daarna de hospitalisatieverzekering, die van het ziekenfonds of van een maatschappij kan komen. Ten slotte, eventueel, de ambulante zorgen, de tandzorg of de reisverzekering, naargelang de behoeften van het gezin.
De Christelijke Mutualiteit stelt haar hospitalisatieaanbod voor als toegankelijk zonder medische vragenlijst. Het aanbod van de ziekenfondsen is echter niet identiek van instelling tot instelling, en de contracten bevatten plafonds, vrijstellingen en uitsluitingen die men in de algemene voorwaarden terugvindt. Voor een Fransman moet de vergelijking van de waarborgen dus verlopen via de schriftelijke voorwaarden, niet via de in Frankrijk verworven gewoonte.
Ten slotte valt de tenlasteneming van een arbeidsongeval of een arbeidsongeschiktheid onder het Belgische stelsel zodra de activiteit in België wordt uitgeoefend. De werknemers die dagelijks de grens oversteken, volgen een specifieke procedure, die van de verzekering voor grensarbeiders. De uitkeringen bij ziekte, moederschap of invaliditeit volgen de regels die voor de Belgische werknemers gelden, en de Christelijke Mutualiteit vermeldt dat grensarbeiders net als hun Belgische collega's recht hebben op moederschapsverlof.
Rest de kwestie van het tijdstip. Men verzamelt best vóór het vertrek uit Frankrijk de identiteitsbewijzen, de arbeidsovereenkomst of het bewijs van verblijf en een bankrekening, want het ziekenfonds steunt op die elementen om het dossier te openen. Zodra de aansluiting actief is, dienen de betalingsbewijzen en de identificatiekleefbriefjes om de terugbetaling van raadplegingen, geneesmiddelen en onderzoeken te verkrijgen.
Ziekteverzekering voor Fransen in België: veelgestelde vragen
Moet een Fransman die zich in België vestigt zich bij een ziekenfonds aansluiten?
Ja. Het portaal van de Belgische sociale zekerheid vermeldt dat de ziekte- en invaliditeitsverzekering verplicht is en dat de aansluiting bij een ziekenfonds de enige manier is om er toegang toe te krijgen. De keuze van het ziekenfonds is vrij, met de Hulpkas als openbaar alternatief.
Hoeveel kost de inschrijving bij een Belgisch ziekenfonds?
Dat hangt af van het ziekenfonds. De Christelijke Mutualiteit vermeldt een bijdrage van 15 euro per maand, zonder toeslag voor de kinderen. De andere instellingen leggen hun eigen bedragen vast, die het nuttig is te vergelijken bij de inschrijving.
Worden de zorgen in België voor 100 % terugbetaald?
Nee. De Christelijke Mutualiteit herinnert eraan dat de zorgen nooit voor 100 % gedekt zijn: een deel van de erelonen en de supplementen blijven ten laste. Assuralia vermeldt dat de patiënt ongeveer 20 % uit eigen zak betaalt, volgens cijfers van 2020.
Is een hospitalisatieverzekering nodig wanneer men uit Frankrijk komt?
Ze is facultatief, maar gebruikelijk: Assuralia vermeldt dat meer dan 9 miljoen Belgen ervan genieten. Ze betaalt de kosten terug die in het ziekenhuis ten laste blijven, met name het supplement voor een individuele kamer, volgens de voorwaarden van het contract.
