Wat is een verzekeringsmakelaar in België?
Een verzekeringsmakelaar in België is een onafhankelijke tussenpersoon, ingeschreven bij de FSMA, die particulieren en bedrijven adviseert, de contracten van verschillende verzekeringsmaatschappijen vergelijkt en de passende dekking onderbrengt, zonder aan één enkele verzekeraar gebonden te zijn. Hij staat zijn klant ook bij tijdens wijzigingen van het contract en bij schadegevallen, en onderscheidt zich daardoor van de agent en van de verzekeraar die rechtstreeks verkoopt.
Zijn bijzonderheid ligt in zijn statuut. De wet verplicht de makelaar om volledig onafhankelijk van de verzekeringsondernemingen te werken, en daarop berust zijn waarde: hij wordt niet betaald om het product van één bepaalde maatschappij te verdedigen, maar om alle beschikbare mogelijkheden op de Belgische markt te onderzoeken. Die juridische onafhankelijkheid ontslaat de klant er niet van vragen te stellen, met name over de manier waarop de makelaar wordt vergoed voor elk afgesloten contract.
Makelaar, agent, rechtstreekse verzekeraar: drie manieren om zich te verzekeren
De FSMA, die het publiek informeert via Wikifin, onderscheidt drie hoofdwegen. De eerste is de verzekeringsonderneming zelf: het contract wordt zonder tussenpersoon ondertekend, ter plaatse, per telefoon of online, en de verzekeraar moet beschikken over een erkenning van de Nationale Bank van België. Die weg past bij wie precies weet wat hij wil en bereid is zelf verschillende maatschappijen te vergelijken, bijvoorbeeld via de onlineverzekering.
De tweede weg is de verzekeringsagent, die voor één of meer maatschappijen werkt en alleen hun producten kan aanbieden. De bankverzekeraar is daarvan het klassieke voorbeeld: een bank die uitsluitend de contracten van haar eigen groep verdeelt. De agent kent zijn aanbod goed, maar zijn advies blijft daartoe beperkt. De subagent handelt op zijn beurt onder de verantwoordelijkheid van een makelaar of een agent.
De derde weg is precies de makelaar. Hij kan de polissen van verschillende verzekeringsmaatschappijen voorleggen en zijn klant richten naar de maatschappij die het best bij diens situatie past. Er bestaan nog andere tussenpersonen voor bijzondere gevallen: de gevolmachtigde onderschrijvers, die in naam van de verzekeraar tekenen voor nichrisico's zoals boten of kunstwerken, en de nevenverzekeringstussenpersonen, die een verzekering verkopen als aanvulling op een andere dienst, zoals de annuleringsverzekering die een reisbureau aanbiedt.
Wat een verzekeringsmakelaar in België concreet doet
Advies en vergelijking van de contracten
De makelaar begint met een analyse van de situatie van de klant: gezinssamenstelling, woning, voertuigen, beroepsactiviteit, te beschermen vermogen. Daarna vergelijkt hij de contracten van verschillende verzekeraars, waarbij hij kijkt naar de omvang van de waarborgen, de uitsluitingen en de premie, en niet alleen naar de getoonde prijs. Die aandachtige lezing van de voorwaarden is zijn belangrijkste bijdrage, want twee polissen tegen hetzelfde tarief kunnen heel verschillend beschermen. Voor een becijferde vergelijking kan de klant ook steunen op een verzekeringsvergelijker, maar dat hulpmiddel vervangt het advies van een professional niet bij een atypisch geval.
Belgen die voor eigen rekening werken of een vennootschap leiden, halen daar een bijzonder voordeel uit. Een activiteit vraagt vaak verschillende contracten die op elkaar moeten aansluiten: beroepsaansprakelijkheid, brand van het lokaal, voertuigen, inkomensbescherming. De makelaar heeft het overzicht en spoort zowel dubbele dekkingen als hiaten op. Voor deze behoeften is de beroepsverzekering het terrein waarop zijn tussenkomst het vaakst voorkomt.
Opvolging van het contract en begeleiding bij een schadegeval
Het werk houdt niet op bij de ondertekening. De makelaar beheert de wijzigingen van het contract wanneer het gezin groeit, wanneer er verhuisd wordt of wanneer een voertuig verandert. Hij begeleidt zijn klant bij een schadegeval en komt bij de verzekeraar op voor diens belangen. De beroepsgidsen beschrijven die rol in vergelijkbare bewoordingen: een expert, een vertrouwenspersoon, die in alle onafhankelijkheid informeert en zijn klant gedurende de hele looptijd van het contract bijstaat.
Die opvolging weegt vooral door wanneer er heronderhandeld moet worden of wanneer men een maatschappij wil verlaten. Een makelaar kent de opzeggingstermijnen, de vereiste stukken en de valkuilen van de stilzwijgende verlenging. Hij kan de overgang van het ene contract naar het andere organiseren zonder periode zonder dekking. De werkwijze wordt uitvoeriger beschreven voor wie wil van verzekering veranderen zonder zijn voordelen te verliezen.
De regels die het beroep van makelaar omkaderen
Een tussenpersoon moet ingeschreven zijn in het register van de verzekeringstussenpersonen van de FSMA voordat hij ook maar één contract aanbiedt. Die inschrijving veronderstelt onder meer een verantwoordelijke voor de distributie, personen in contact met het publiek die over de vereiste beroepskennis beschikken, en de naleving van een regelmatige bijscholing. Bij haar inspecties van 2017 stelde de FSMA vast dat de meeste dossiers moesten worden bijgewerkt: adres, aantal personen in contact met het publiek, wijziging van verantwoordelijke of van aandeelhouderschap.
Diezelfde inspecties gingen over de zorgplicht bij het advies over spaar- of beleggingsverzekeringen. De FSMA verwacht een zorgvuldige verzameling van informatie over de klant, een duidelijk onderscheid tussen die verzameling en de geschiktheidstoets, en een heldere informatieverstrekking. De vergoedingen en stimulansen moeten voldoen aan de verplichting om de belangen van de klanten zo goed mogelijk te dienen en hun vooraf worden meegedeeld. Die controles herinneren eraan dat de inschrijving geen louter formaliteit bij de start is: het dossier moet gedurende de hele activiteit actueel blijven.
De strijd tegen het witwassen maakt eveneens deel uit van de verplichtingen. De FSMA heeft vastgesteld dat de kennis en de toepassing van die wetgeving moesten worden versterkt, en zij herinnert eraan dat de niet-naleving van de regels strafbaar is met administratieve en strafrechtelijke sancties. Voor de klant betekenen die controles dat een ernstige makelaar hem identificatiedocumenten kan vragen, zonder dat dit persoonlijk wantrouwen uitdrukt.
Uw verzekeringsmakelaar in België controleren en kiezen
De eerste reflex bestaat erin de inschrijving na te gaan. De verzekeraars moeten erkend zijn door de Nationale Bank van België, terwijl de tussenpersonen moeten voorkomen in het register van de FSMA, dat het publiek kan raadplegen onder het tabblad "Lijsten" van de website van de autoriteit. Wie aan de deur komt aanbellen zonder zijn inschrijving te kunnen bewijzen, mag geen enkele handtekening krijgen.
Om een professional te vinden, laat de gids van de verzekeringsmakelaars toe te zoeken op naam, specialiteit, stad, adres of postcode, en de lijsten per gemeente door te nemen. Feprabel, de federatie die de verzekeringsmakelaars en financiële tussenpersonen van het Franstalige landsgedeelte van België groepeert, verwijst het publiek naar die gids. De specialiteit telt: een makelaar die gewend is aan garages of horeca heeft niet hetzelfde profiel als een generalist voor particulieren.
Enkele eenvoudige vragen helpen om tijdens een eerste afspraak te beslissen. Met hoeveel maatschappijen werkt hij? Hoe wordt hij vergoed? Wie is de contactpersoon bij een schadegeval? Een makelaar die op die drie punten duidelijk antwoordt en meerdere oplossingen voorstelt in plaats van één enkele, vervult de opdracht waarvoor de wet hem onafhankelijkheid oplegt.
De situaties waarin een beroep op een makelaar het nuttigst is
Sommige situaties overstijgen het kader van een gewoon standaardcontract: een verzwaard risico, een weigering van verzekering, een atypische activiteit, een te beschermen vermogen, een geschil met de maatschappij. Bij de burgerrechtelijke aansprakelijkheidsverzekering voor motorvoertuigen herinnert Assuralia er bijvoorbeeld aan dat wie een buitensporig hoge premie gevraagd krijgt, of door verschillende verzekeraars wordt geweigerd, zich kan wenden tot het Tariferingsbureau. Een makelaar kent die procedure en weet wanneer ze relevant is.
Wanneer er onenigheid ontstaat over de afwikkeling van een schadegeval, loopt de normale weg eerst via de klachtendienst van de verzekeraar en vervolgens via de Ombudsman van de Verzekeringen, wiens tussenkomst gratis is. De makelaar kan het dossier voorbereiden, de stukken verzamelen en het verzoek formuleren. Voor jonge gezinnen, zelfstandigen en gezinnen met meerdere contracten bespaart die begeleiding tijd en voorkomt ze fouten in de aangifte met dure gevolgen.
Verzekeringsmakelaar in België: veelgestelde vragen
Wat is het verschil tussen een makelaar en een verzekeringsagent?
De makelaar is door de wet verplicht volledig onafhankelijk te werken en kan contracten van verschillende maatschappijen aanbieden. De agent werkt voor één of meer maatschappijen en stelt enkel hun producten voor, zoals een bankverzekeraar die uitsluitend de verzekeringen van zijn groep verkoopt.
Hoe controleert u dat een makelaar bevoegd is om het beroep uit te oefenen?
De tussenpersonen moeten ingeschreven zijn in het register van de FSMA voordat zij een verzekering aanbieden. De lijsten zijn raadpleegbaar op de website van de autoriteit, onder het tabblad voor de lijsten. De verzekeringsondernemingen moeten een erkenning van de Nationale Bank van België hebben.
Wat doet de makelaar bij een schadegeval?
Hij begeleidt zijn klant, helpt hem het voorval aan te geven en komt bij de verzekeraar op voor diens belangen. Bij aanhoudende onenigheid gaat de klacht eerst naar de klachtendienst van de maatschappij en daarna naar de Ombudsman van de Verzekeringen, waarvan de aanspraak gratis is.
Kan men een makelaar vinden die gespecialiseerd is in een bepaald domein?
Ja. De gids van de verzekeringsmakelaars laat toe te zoeken op naam, specialiteit, gemeente of postcode. Een ondernemer uit de horeca, een zelfstandige of een gezin hebben niet dezelfde behoeften, en een professional kiezen die hun profiel kent, verbetert de kwaliteit van het advies.
