Wat omvat de autoverzekering na een ongeval in België?
De autoverzekering na een ongeval in België omvat het geheel van waarborgen en stappen die in gang gezet worden zodra het schadegeval zich heeft voorgedaan: vergoeding van de slachtoffers via de burgerlijke aansprakelijkheid, herstelling van het verzekerde voertuig in omnium, bijstand, rechtsbijstand, en vervolgens het effect op de premie bij de hernieuwing. Ze betreft elke Belgische bestuurder of inwoner, ongeacht of hij verantwoordelijk is voor de aanrijding, en steunt op het contract dat bij een erkende verzekeraar is gesloten.
De eerste reflexen ter plaatse
De prioriteit gaat naar de personen. Bij gewonden moeten onmiddellijk de hulpdiensten en de politie worden gewaarschuwd. Zonder gewonden kunnen de bestuurders de situatie onder elkaar regelen met het Europees aanrijdingsformulier, een formulier dat in heel Europa identiek is: het formulier dat de verzekeraar bezorgt, blijft geldig in elk land.
De papieren versie telt twee bladen, met een in het eerste blad ingebouwd carbonpapier, en wordt ingevuld met een balpen zodat het dubbel leesbaar is. Sinds 2017 bestaat er een elektronische versie dankzij de toepassing Crashform: daarin voert men zijn verzekeringsgegevens in, beschrijft men de omstandigheden en de schade, voegt men foto's toe, waarna het ondertekende formulier per e-mail naar de bestuurder en zijn verzekeraar of zijn makelaar wordt verstuurd.
Het aanrijdingsformulier correct invullen
De voorkant beschrijft de omstandigheden van het ongeval en bevat een schets van de plaats. Hij wordt ter plaatse ingevuld en door beide bestuurders ondertekend. De achterkant wordt door elke bestuurder afzonderlijk ingevuld: hij gaat over de materiële schade, de gewonde personen en het standpunt over de verantwoordelijkheden.
Als de versies uiteenlopen, noteert elk zijn eigen versie in het vak "Opmerkingen" op de voorkant en zijn standpunt over de verantwoordelijkheden op de achterkant. Het formulier beschrijft de omstandigheden, en de verzekeraar trekt daaruit vervolgens zijn conclusies over de schuldvraag. Het is dus beter nauwkeurig en feitelijk te zijn, want de verzekeraar gebruikt het om de schuld te bepalen en de vergoeding te versnellen. Het is nuttig een blanco formulier door te nemen voordat men het nodig heeft, om het niet langs de weg te moeten ontdekken.
Het schadegeval aangeven en de expertise opvolgen
De aangifte bij de verzekeraar gebeurt zonder uitstel, over het algemeen binnen de week na het ongeval, zodat de verzekeraar snel kan reageren. Hoe vollediger de aangifte, hoe sneller het dossier vordert: aanrijdingsformulier, foto's, gegevens van de getuigen en, indien aanwezig, het nummer van het proces-verbaal.
Het is verstandig de plaats van het ongeval te fotograferen voordat de voertuigen worden verplaatst, wanneer het verkeer dat toelaat: positie van de wagens, remsporen, signalisatie, toestand van het wegdek en schade aan beide kanten. Die beelden vullen de schets op het formulier aan en helpen de expert om het verloop te reconstrueren, vooral wanneer de versies van de bestuurders uiteenlopen. Bewaar ook de facturen voor het slepen en voor de huur van een vervangend voertuig, die dienen voor de berekening van de schade.
Wanneer de bestuurder niet verantwoordelijk is, laat de verzekeraar de materiële schade door een expert beoordelen. Bij onenigheid over de raming kan de verzekerde zich laten bijstaan. De verzekeraar geeft vervolgens aan wie verantwoordelijk is; als dat de verzekerde is, worden de slachtoffers vergoed uit hoofde van de burgerlijke aansprakelijkheid. Het slachtoffer heeft recht op een voorschot wanneer de verantwoordelijke verzekeraar gekend is maar de omvang van de schade nog niet vaststaat, volgens de reeds gemaakte kosten en de toekomstige kosten die al bekend zijn.
Een onjuiste aangifte heeft een prijs
Een verzekerde die onjuiste informatie verstrekt, stelt zich bloot aan verhaal door zijn verzekeraar. Meestal is dat verhaal van de verzekeraar begrensd tot 31 000 euro, en beperkt tot 250 euro wanneer de onjuistheid niet opzettelijk is; het is volledig bij een opzettelijk onjuiste aangifte. Die bedragen herinneren eraan dat een eerlijke aangifte, ook al is ze onvolmaakt, beter beschermt dan een verdraaid verhaal.
De waarborgen die tussenkomen naargelang het contract
De burgerlijke aansprakelijkheid, verplicht voor elk motorvoertuig dat op de openbare weg rijdt, dekt de materiële en lichamelijke schade aan derden, passagiers inbegrepen. Voetgangers en fietsers behouden het recht om vergoed te worden voor hun lichamelijk letsel, ook wanneer zij een deel van de schuld dragen. Deze waarborg herstelt nooit het voertuig van de verantwoordelijke.
Voor zijn eigen schade rekent de verzekerde op de volledige omniumverzekering, die aanrijding, diefstal, brand, glasbreuk en storm dekt, of op de mini-omnium, een beperktere en goedkopere versie. Een vrijstelling kan ten laste blijven. Zonder omnium draagt de verantwoordelijke bestuurder alleen de herstelling van zijn wagen.
De vrijstelling verdient een aandachtige lezing: ze bepaalt het deel van elk schadegeval dat de verzekerde zelf draagt, en ze kan veranderen naargelang de aard van de schade. Een aanrijding, een diefstal of glasbreuk worden niet altijd op dezelfde manier behandeld, en ook de waarde van het voertuig die voor de vergoeding wordt aangehouden, hangt van het contract af. Die punten controleert men in de algemene voorwaarden vóór het schadegeval, niet erna.
De bijstand organiseert het takelen, het slepen en de repatriëring na een panne of een ongeval. De rechtsbijstand helpt om zijn rechten te laten gelden en neemt de kosten van advocaat en expertise voor zijn rekening, in België zoals in het buitenland, wat kostbaar is wanneer de verantwoordelijkheden betwist worden.
Wanneer de verantwoordelijke onbekend of niet verzekerd is
Het Belgische Gemeenschappelijk Waarborgfonds dient als vangnet wanneer de verzekeraar van de verantwoordelijke niet kan vergoeden. Het komt tussen als de verantwoordelijke onbekend is, zoals bij vluchtmisdrijf, als hij niet verzekerd is, als het voertuig gestolen was of bij overmacht. Het dekt altijd de lichamelijke schade en doorgaans de materiële schade. Wanneer de verantwoordelijke onbekend blijft, is de materiële schade enkel gedekt als het lichamelijk letsel ernstig is.
Dit mechanisme verklaart waarom alle elementen van het dossier bewaard moeten worden, zelfs als de andere bestuurder verdwenen is: genoteerde nummerplaat, getuigen, klacht ingediend bij de politie.
Het effect van een ongeval op de premie en de bonus-malus
Het uniforme bonus-malusstelsel werd in 2004 officieel afgeschaft. Elke verzekeraar past voortaan zijn eigen systeem van aposteriori-personalisering toe, maar velen behouden de logica van een ladder met graden. Het aantal niveaus verschilt van verzekeraar tot verzekeraar, en de algemene voorwaarden van het contract vermelden de gehanteerde ladder.
Na een ongeval waarvoor de verzekerde verantwoordelijk is, stijgt hij doorgaans één niveau en gaat zijn premie het volgende jaar omhoog. Sommige verzekeraars voorzien in een joker om die stijging te vermijden; sommige passen ook een ladder toe op de waarborg materiële schade van de omnium. Zonder schadegeval zakt de verzekerde op de ladder; elke verzekeraar legt zijn eigen niveaus vast, die onder nul kunnen dalen.
De verzekeraar terugbetalen om de malus te vermijden
Bij een geringe schade kan de verzekerde voorstellen de verzekeraar zelf terug te betalen om de malus te annuleren, als de verzekeraar dat aanvaardt. De berekening loont de moeite: men moet het terug te betalen bedrag vergelijken met de vermeden premiestijging gedurende de volgende jaren.
De verzekeraars steunen op het schadeattest, dat de ongevallen van de laatste vijf jaar opsomt, in fout of niet. Het wordt gevraagd bij de verzekeraar of online op carattest.be, en het volgt de bestuurder als hij van maatschappij verandert.
Van verzekeraar veranderen of geweigerd worden na een schadegeval
Een ongeval kan aanleiding geven om andere aanbiedingen te vergelijken. De procedure om van verzekering te veranderen blijft dezelfde, maar het schadeverleden weegt door op de ontvangen voorstellen. Een bestuurder die meerdere schadegevallen heeft gehad, kan voorstellen met een hogere premie krijgen, of zelfs weigeringen, en in dat geval vraagt de situatie van de geweigerde verzekerde om een andere aanpak.
De beginnende bestuurder daarentegen combineert het effect van een ongeval met het gebrek aan voorgeschiedenis; de verzekering voor de jonge bestuurder volgt haar eigen tariefregels. In alle gevallen is het beter de bonus-malusladder en de voorwaarden van de omnium te lezen voordat men elders tekent, om verworven voordelen niet te verliezen.
Autoverzekering na een ongeval in België: veelgestelde vragen
Binnen welke termijn moet een ongeval bij de autoverzekeraar worden aangegeven?
De aangifte gebeurt zonder uitstel, over het algemeen binnen de week na het ongeval. Zo kan de verzekeraar snel reageren. Bij gewonden moeten onmiddellijk de hulpdiensten en de politie worden gewaarschuwd.
Geldt het aanrijdingsformulier als erkenning van aansprakelijkheid?
Het formulier beschrijft de omstandigheden van het ongeval. Elke bestuurder kan zijn versie noteren in het vak Opmerkingen en zijn standpunt in het vak over de verantwoordelijkheden op de achterkant. De verzekeraar bepaalt vervolgens de schuld.
Wie vergoedt als de verantwoordelijke vlucht of niet verzekerd is?
Het Belgische Gemeenschappelijk Waarborgfonds komt tussen wanneer de verantwoordelijke onbekend of niet verzekerd is, of het voertuig gestolen was. Het dekt altijd de lichamelijke schade en doorgaans de materiële schade, met beperkingen als de verantwoordelijke onbekend blijft.
Doet een ongeval de premie altijd stijgen?
Niet altijd. Na een ongeval waarvoor de verzekerde verantwoordelijk is, stijgt hij in principe één niveau op de ladder van zijn verzekeraar en gaat de premie het volgende jaar omhoog. Sommige verzekeraars bieden een joker, en de terugbetaling van een kleine schade kan de malus annuleren.
